Recensies

Het Matangi Quartet in Westvest90

Het Matangi Quartet trad afgelopen vrijdag op in Westvest90 en opende daarmee het nieuwe
concertseizoen in de Schiedamse concertkerk. Wie wil weten hoe de vier musici klinken, kan hun eminente spel horen op de ruim vijftien cd’s die ze sinds 1999 maakten. Knappe technici van gerenommeerde platenlabels hebben hun uiterste best gedaan het geluid van het kwartet in hoogste kwaliteit vast te leggen.

 

Maar toch, de kans het kwartet live te horen mag je je als muziekliefhebber niet laten ontgaan. Het concert in Westvest90 bewees weer eens hoe veel meer muzikaal plezier het geeft als er live gespeeld wordt. Je beleeft de klank in een riante akoestiek, je hoort de adem van de musici en je ziet hoe ze op elkaar reageren, met eigen soloruimte en zorgvuldig samenspel.

 

Het programma van het Matangi Quartet was een ode aan muzikale ‘outcasts’, drie Sovjet-Russische componisten wier werk door het regime te modern of te ‘westers’ werd gevonden. Het programma opende met Alfred Schnittkes derde strijkkwartet, een avontuurlijk spel tussen harmonische klanken en bijna korzelige streken van de strijkstokken waarmee hij die harmonie te lijf ging.

 

De verschrikkingen van oorlog en fascisme werden door de Rus Dmitri Shostakovich verklankt in zijn Strijkkwartet no. 8 in C klein. Het middendeel verwijst met het indringende, steeds terugkerende thema naar het celloconcert dat Shostakovich vele jaren eerder componeerde.

 

Actueler dan de leden van het kwartet – en de programmacommissie van Westvest90 – hadden kunnen vermoeden, was de programmering van het eerste strijkkwartet van de Oekraïense componist Valentin Silvestrov. Sinds het begin van de oorlog vormt zijn muziek wereldwijd een stem van de bevolking in verzet tegen het Russische geweld. Silvestrov is een oude bekende van het Matangi Quartet, dat hem in 2017 naar Nederland haalde voor het eigen festival (Un)heard Music.

 

Geholpen door een korte toelichting van primarius Maria-Paula Majoor – ook dat vind je nooit op een cd – genoot het publiek van het stuk dat ruimte liet voor improvisatie van de musici, zodat het bij elke uitvoering anders klinkt. Luisteren naar de muziek, kijken naar hoe de musici op elkaar reageerden, dat maakte de live-ervaring compleet.

 

Natuurlijk is er de cd ‘Outcast’, die vrijwel het complete programma van afgelopen vrijdag bevat. Verschillende bezoekers kochten na afloop een exemplaar, op verzoek voorzien van de handtekeningen van de Matangi-musici. Ze kunnen zo terugluisteren wat er gespeeld werd afgelopen vrijdag. Maar nog veel belangrijker: ze waren er zelf bij.

 

FvdA